Benigne Paroxysmale Positie Duizeligheid (BPPD)

Benigne Paroximale Positeonele Draaiduizeligheid is een goedaardige, aanvalsgewijze, positie afhankelijke draaiduizeligheid. Dit is een onschuldige, maar vervelende aandoening van het evenwichtsorgaan. Het is een vorm van duizeligheid die optreedt bij een bepaalde beweging van het hoofd. Bij deze aandoening treden plots opkomende, meestal kortdurende aanvallen van duizeligheid op. Normaal gesproken zijn er geen klachten van het gehoorreind BPPD wordt veroorzaakt in het binnenoor, en wel in het labyrinth [het evenwichtsorgaan] door de aanwezigheid van ‘oorkristallen’ in een deel van het binnenoor waar zij zich niet horen te bevinden. De klachten spelen zich af in de semi-circulaire [halfronde] kanalen. Normaal worden deze kanalen alleen geprikkeld door beweging van het hoofd. De klachten kunnen worden veroorzaakt door een infectie, een hoofdtrauma of door degeneratie van het binnenoor door het ouder worden. Bij een leeftijd onder de 50 jaar is de voornaamste oorzaak van BPPD een trauma aan het hoofd. Bij mensen boven de 50 is dat de degeneratie van het evenwichtsysteem in het binnenoor. In de helft van alle gevallen is de oorzaak van de BPPD onduidelijk.

BPPD is één van de belangrijkste veroorzakers van draaiduizeligheid en een van de best behandelbare vormen. Kenmerken van BPPD zijn kortdurende duizelingen na het maken van een specifieke beweging van het hoofd, zoals voorover buigen, omrollen in bed of naar boven kijken. De duizeligheid duurt meestal niet langer dan een minuut en is vaak aanwezig in lighouding. Dit laatste onderscheidt BPPD van andere vormen van duizeligheid.

Kenmerken van BPPD

Kenmerken van BPPD zijn draaiduizeligheid, aanwezig enkele seconde na het maken van een specifieke beweging van het hoofd, zoals voorover buigen, omrollen in bed of naar boven kijken.De duizeligheid duurt meestal niet langer dan een minuut en is vaak aanwezig in lig. Dit is een kenmerkend verschil van BPPD met andere vormen van duizeligheid.De draaiduizeligheid is zeer heftig maar duurt kort, gewoonlijk minder dan 1 minuut. Soms gaat de duizeligheid gepaard met een misselijk gevoel. De klachten zijn uitputbaar, dat wil zeggen dat herhaling van de snelle hoofdbewegingen de klachten doet verminderen of verdwijnen. Dit laatste heeft een belangrijke therapeutische consequentie.

Diagnose

Om een goede diagnose te kunnen stellen is onderzoek nodig. Met behulp van de zogenaamde kiepproef, waarbij het hoofd en het bovenlichaam vanuit zittende houding plotseling achterover worden gekiept, kan men de duizeligheid opwekken. Meestal is er is een typische oogbeweging (nystagmus) zichtbaar.

Oorzaak: loszittende oorsteentjes

alt De precieze oorzaak voor BPPD is nog onbekend. Men vermoedt dat loszittende oorsteentjes in het binnenoor door snelle positieverandering neerslaan op de zintuigcellen in het evenwichtsorgaan. Dit leidt tot kortdurende overprikkeling van de zintuigcellen en daarmee tot draaiduizeligheid.

BPPD kan optreden na een hoofdongeval, ooroperatie, bij een ontsteking of doorbloedingsstoornis van het binnenoor of na langdurige bedrust. In de meeste gevallen is er echter geen duidelijke oorzaak aantoonbaar.

Behandeling

Er zijn twee behandelingsmethoden:

  • Epley-manouvre: door middel van een specifieke handgreep worden de loszittende oorsteentjes verplaatst naar een ander deel van het evenwichtsorgaan. Hierdoor kunnen de oorsteentjes niet meer leiden tot overprikkeling van de zintuigcellen waardoor er geen duizeligheid meer optreedt.
Brandt en Daroff thuisoefeningen.
Deze herhalingsoefeningen van rechtop zitten naar
zijligging zorgen voor training en compensatie
waardoor men eerder klachtenvrij is.
                  alt

Beloop
Het woord ‘benigne’ geeft aan dat het hier om een goedaardige vorm van duizeligheid gaat, die binnen enkele weken tot maanden meestal spontaan verdwijnt. Bij één op de drie patiënten keert de BPPD weer terug binnen het eerste jaar na de behandeling. Binnen vijf jaar is dit zelfs het geval bij 50%. Mocht de BPPD weer terugkeren, neemt u dan weer contact op met uw fysiotherapeut. Deze zal u dan behandelen met de hiervoor beschreven Epley manoeuvre, gevolgd door de thuisoefeningen. Belangrijk om te weten is dat BPPV dat de verschijnselen op den duur vanzelf verdwijnen. De verschijnselen hebben de neiging om plotseling op te komen en weer even plotseling te verdwijnen. Desondanks hebben verschillende vormen van behandelen en oefentherapie hun effectiviteit bewezen. Wij maken gebruik van deze technieken om u op deze manier zo snel en goed mogelijk van uw klachten te verlossen

Omgaan met BPPD
Als u te maken krijgt met BPPD kunnen enkele aanpassingen in uw dagelijkse activiteiten ervoor zorgen dat de klachten zo minimaal mogelijk aanwezig zijn. Gebruik ’s nachts twee of meer kussens. Voorkom slapen op de ‘aangedane’ zijde. Stap ’s ochtends rustig uit bed en blijf voor het uit bed stappen een minuutje op de randje van het bed zitten. Voorkom vooroverbuigen om iets op te pakken en het hoofd te ver naar achteren buigen om bijvoorbeeld naar het plafond te kijken. Wees bijvoorbeeld voorzichtig als uw haar gewassen wordt bij de kapper.